مرکز تحقیقات هنراسلامی نگاره سفالینه 2476-3411 1 2 2025 09 23 A Study of the Motifs of Golabeh Potteries Painted on a Pea-Colored Background: Case Example of Tehran Bonyad Museum مطالعه ظروف گِلابه‌ای منقوش روی زمینه نخودی (نمونه موردی موزه بنیاد تهران) 226 253 168656 FA نجمه نوری دانش‌آموخته‌ کارشناسی ارشد، گروه باستان‌شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران احمد صالحی کاخکی دانشیار، گروه باستان شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 01 02 In the first centuries of Islam, flower-patterned pottery was considered the most common pottery in the eastern lands of Iran. This type of pottery is known as "Samani pottery" since it was mostly made during the Samanid period and within the boundaries of this kingdom. There are many examples of this type of pottery in museums and collections around the world, some of which have a detailed identification and some of which have not been studied yet. The current research aims to preserve and identify 25 painted Golabeh pottery vessels on a pea background located in the treasury of the Tehran Bonyad Museum in order to examine its visual characteristics. Also, since a general monograph of the pottery collection of the Tehran Bonyad Museum has not been published so far, it seems compulsory to document the mentioned pottery for the purpose of relative dating, determination of possible manufacturing centers, and clarification of identification details. This research has been done by descriptive-comparative method and by collecting information via field and library method. The Golabeh pottery studied in this research are decorated with various decorative patterns including: geometric, plant, animal, human motifs and illegible inscriptions. The production of these pottery was almost certainly during the 3rd and 4th centuries Hegira and in the course of the Samanid rule. Also, it seems that North-Eastern Iran (the city of Neishabur) was the possible center of making the stated potteries.<br /><strong>Research aims:</strong><br /><br />Documenting the Golabeh pottery painted on a pea-background located in the treasury of the Tehran Bonyad Museum for the purpose of relative dating, determination of possible manufacturing centers and explanation of detailed identification.<br />Identifying the motifs executed on the Golabeh pottery painted on the pea-background located in the treasury of the Tehran Bonyad Museum.<br /><br /><strong>Research questions:</strong><br /><br />Where are the possible centers for the production of Golabeh pottery painted on a pea-background located in the treasury of the Tehran Bonyad Museum and what historical period are they related to?<br />What types of motifs are applied Golabeh pottery painted on a pea-background? در سده­های نخستین اسلامی سفال گِلابه­ای منقوش، عمومی­ترین سفال در سرزمین‌های شرقی ایران محسوب می­شد. این نوع سفال از آن رو که بیشتر در دوره سامانی و در حدود مرزهای این حکومت، ساخته می­شد، با عنوان «سفال سامانی» شناخته می­شود. در موزه­ها و مجموعه­های مختلف دنیا نمونه­های بسیاری از این نوع سفال وجود دارد که برخی از آن­ها شناسنامه­دار و برخی تاکنون مورد مطالعه قرار نگرفته است. تحقیق حاضر جهت حفظ و شناخت  25 عدد از سفالینه­های گلاابه­ای منقوش روی زمینه نخودی واقع در خزانه­ی موزه بنیاد تهران است که بررسی ویژگی­های بصری آن را در بر دارد. هم­چنین از آنجا که تاکنون یک تک­نگاری کلی از مجموعه سفال­های موزه بنیاد تهران منتشر نشده است، مستندنگاری این سفال­ها به منظور تاریخ‌‌گذاری نسبی، تعیین مراکز احتمالی ساخت و تبیین شناسنامه ضروری به‌نظر می­رسد. این پژوهش به روش توصیفی- تطبیقی و گردآوری اطلاعات به شیوه میدانی و کتابخانه­ای انجام شده است. سفالینه­های گِلابه­ای مورد مطالعه در این پژوهش با الگوهای تزئینی متنوع شامل: نقوش هندسی، گیاهی، حیوانی، انسانی و کتیبه­های ناخوانا تزئین شده­اند. تولید این سفالینه­ها ­احتمالاً در سدهای سوم و چهارم هجری قمری و در زمان حکومت سامانیان بوده است. هم­چنین به نظر می­رسد، شمال­شرق ایران (نیشابور) مرکز احتمالی ساخت سفال­های بررسی شده، بوده است.<br /><strong>اهداف پژوهش:</strong><br /><br />مستندنگاری سفال­های گِلابه­ای منقوش روی زمینه نخودی واقع در خزانه­ موزه بنیاد تهران به منظور تاریخگذاری نسبی، تعیین مراکز احتمالی ساخت و تبیین شناسنامه.<br />شناسایی نقوش اجرا شده بر روی سفال­های گِلابه­ای منقوش روی زمینه نخودی واقع در خزانه­ موزه­ بنیاد تهران.<br /><br /><strong>سؤالات پژوهش:</strong><br /><br />مراکز احتمالی ساخت سفال­های گِلابه­ای منقوش روی زمینه نخودی واقع در خزانه­ موزه بنیاد تهران کجا و مربوط به چه مقطع زمانی است؟<br />سفال­های گِلابه­ای منقوش روی زمینه نخودی واقع در خزانه­ موزه بنیاد تهران دارای چه نقوشی است؟ https://www.syssofalinehjournal.ir/article_168656_36b49523ecb8f2db50196ee300de71c4.pdf