مرکز تحقیقات هنراسلامی نگاره سفالینه 2476-3411 1 2 2025 12 22 A Study and Analysis of Human Motifs on a Pottery Artifact from Neishabur Baloch Hill مطالعه و تحلیل نقش‌مایه انسانی بر روی قطعه‌ای سفالی از تپه بلوچ نیشابور 103 119 168655 FA هادی صبوری دانشجوی دکترای باستان شناسی پیش از تاریخ دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. رضا بلندی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه غیرانتفاعی گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2024 11 04 The remains of the past human history provide an inadequate picture of the material and spiritual aspects of life. Reconstructing the ideological and belief aspects of ancient societies based on historical remains is relatively a demanding task that requires interpretive approaches, attentiveness to the ideological and intellectual foundations of societies in their own temporal and spatial scale and comprehensive analysis of data related to such issues. From the excavations of the Baluch Neolithic area in the western part of Neishabur plain, a piece of pottery with human motifs was obtained; unique due to its time and place scale. Our information about the Neolithic period in northeastern Iran, especially Khorasan, is scanty. The evidence obtained from Baloch hill is important in the field of ideological thinking and the reconstruction of the intellectual process of Neolithic societies in the archaeological white region of the country, where a not very clear picture of its cultural developments in the prehistoric era is available. On the other hand, this unique motif identified on the mentioned piece of pottery and its analysis in terms of drawing style and aspects of iconography in the Neolithic period are of interest. In the following article, an attempt is made to study the historical-cultural contexts of the Neolithic period in Khorasan, Iran and by analyzing archaeological and ethnological data and a comparative analysis and thematic classification of similar examples of such clay motifs in the Near East, detailed information regarding the material and spiritual aspects of this artwork is obtained.<br /><strong>Research aims:</strong><br /><br />Analytical-comparative study and classification of the human motif of Baloch hill regarding time and place context.<br />The use of archaeological information and ethnographic data in order to explain the conceptual and ideological meaning of the human motif of Baloch Hill.<br /><br /><strong>Research questions:</strong><br /><br />What are the material and spiritual aspects of these human motifs in the time scale of the Neolithic period?<br />Do these dance-like human motifs show the continuity of indigenous-local traditions over several thousand years? آثار برجای مانده از گذشته­ بشر، تصویری نارسا از زوایای مادی و معنوی زندگی او ارائه می­دهد. بازسازی جنبه­های ایدئولوژیکی و اعتقادی جوامع باستان براساس بقایای مادی کاریست بس دشوار، و نیازمند رویکردهای تفسیری، توجه به بسترهای ایدئولوژیکی و فکری جوامع در مقیاس زمانی و مکانیِ خود و تجزیه و تحلیل همه جانبه داده­های مرتبط با این موضوعات است. از کاوش­های محوطه نوسنگی بلوچ در بخش غربی دشت نیشابور، قطعه سفالی با نقوش انسانی به‌دست آمده که با توجه به مقیاس زمانی و مکانی آن منحصربفرد است. اطلاعات ما از دوره نوسنگی در شمال شرق ایران، به‌ویژه خراسان، ناچیز است. شواهد به‌دست آمده از تپه بلوچ در زمینه تفکرات ایدئولوژیکی و بازسازی روند فکری جوامع نوسنگی در منطقه سفید باستان­شناسی کشور که تصویر نه چندان روشنی از تحولات فرهنگی آن در دوران پیش از تاریخ در دسترس است، حائز اهمیت است. از طرف دیگر، این نقش مایه منحصربه‌فردِ شناسایی شده بر روی قطعه سفالی مذکور و تجزیه و تحلیل آن به لحاظ سبک ترسیمی و جنبه­های شمایل نگاشتی در دوره نوسنگی مورد توجه است. در نوشتار پیش رو سعی بر آن است تا با نگاهی به بسترهای تاریخی- فرهنگی دوره نوسنگی در خراسانِ ایران و با تحلیل داده­های باستان­شناسی و قوم­شناسی و تحلیل مقایسه­ای و طبقه­بندی موضوعی نمونه­های مشابه این نقوش سفالی در خاور نزدیک، به اطلاعات مبسوطی از جنبه­های مادی و معنوی این اثر دست یافت.<br /><strong>اهداف پژوهش:</strong><br />1.مطالعه تحلیلی- تطبیقی و طبقه­بندی نقش انسانی تپه بلوچ در بستر زمانی و مکانی.<br />2.استفاده از اطلاعات باستان­شناختی و داده­های قوم‌نگاری در راستای تبیین معنای مفهومی و ایدئولوژیکی نقش انسانی تپه بلوچ.<br /><strong>سؤالات پژوهش:</strong><br />1. جنبه­های مادی و معنوی متصور از این نقوش انسانی در مقیاس زمانی دوره نوسنگی چیست؟<br />2. آیا این نقوش انسانی رقص مانند، تداوم سنت­های بومی- محلی در طی چندین هزار سال را نشان می­دهد؟<br />  https://www.syssofalinehjournal.ir/article_168655_206fb7247041a419ee5f433ecc939dcc.pdf